Engleski članovi a, an i the predstavljaju čestu teškoću za govornike srpskog jer srpski jezik nema isti sistem članova. Zbog toga nije dovoljno pronaći jednu srpsku reč koja odgovara svakom članu i zatim je mehanički prevoditi.
Mnogo je korisnije razmišljati o tome šta sagovornik već zna.
Da li prvi put pominjemo neku osobu ili stvar? Da li oboje znamo tačno na šta mislimo? Govorimo li o jednom primeru ili o celoj kategoriji?
Kada se članovi posmatraju na taj način, pravila postaju mnogo logičnija.
A i an koristimo kada govorimo o jednom neodređenom članu grupe
Članovi a i an koriste se samo uz brojive imenice u jednini.
Na primer:
I bought a book.
To znači da sam kupio jednu knjigu, ali sagovornik još ne zna tačno koju.
Slično:
She spoke to a doctor.
We saw a dog in the park.
He needs a new laptop.
U svim ovim primerima osoba ili predmet pripadaju određenoj grupi, ali još nisu precizno identifikovani.
Zašto ne možemo reći samo „I bought book“?
U standardnom engleskom brojiva imenica u jednini obično ne može stajati potpuno sama.
Zato nije pravilno:
I bought book.
Potrebno je nešto poput:
I bought a book.
I bought the book.
I bought this book.
I bought my book.
Ovo je jedna od važnih razlika za govornike srpskog, jer srpska rečenica:
„Kupio sam knjigu.“
ne zahteva dodatnu reč ispred imenice.
A ili an? Gledajte glas, ne slovo
Osnovno pravilo glasi:
a koristimo pre suglasničkog glasa;
an koristimo pre samoglasničkog glasa.
Na primer:
a car
a problem
a teacher
ali:
an apple
an idea
an orange
Važno je da se pravilo odnosi na izgovor, a ne samo na prvo napisano slovo.
Zato kažemo:
an hour
jer se početno h ne izgovara.
Ali:
a university
jer university počinje glasom /j/, približno kao „ju“.
Slično:
a European country
ali:
an honest person.
A i an koristimo i kada kažemo čime se neko bavi
Uz zanimanja veoma često koristimo neodređeni član.
She is a teacher.
He’s an engineer.
My sister is a doctor.
Za govornike srpskog ovo može biti neobično jer kažemo:
„Ona je profesorka.“
bez ikakvog ekvivalenta za a.
Tipična greška je:
She is teacher.
Pravilno je:
She is a teacher.
The koristimo kada sagovornik može da prepozna na šta mislimo
Član the ne znači jednostavno „taj“.
Njegova glavna funkcija je da pokaže da govorimo o nečemu što je dovoljno određeno da sagovornik može da prepozna referencu.
Na primer:
Close the door, please.
U prostoriji obično postoji jasno određena vrata na koja mislimo.
Ili:
Where is the car?
Ako oboje znamo o kom automobilu govorimo, koristimo the.
Prvo a, zatim the
Jedan od najlakših načina da razumete razliku jeste kroz priču.
I saw a dog in the park.
Prvi put pominjemo psa. Sagovornik još ne zna kog psa.
Zatim:
The dog was playing with a ball.
Sada je jasno da the dog znači pas koji je upravo pomenut.
Još jedan primer:
We stayed in a small hotel. The hotel was near the station.
Prvi put:
a small hotel
Drugi put:
the hotel.
The ne mora da znači da je imenica ranije pomenuta
Ponekad je predmet jasan iz situacije.
Ako ste u restoranu, možete pitati:
Where is the bathroom?
Ne morate prethodno da pomenete kupatilo.
Situacija omogućava sagovorniku da razume na šta mislite.
Slično:
Can you turn off the light?
Ako je očigledno o kom svetlu govorimo, koristi se the.
Dodatni opis može učiniti imenicu određenom
Uporedite:
I spoke to a woman.
Ne znamo kojoj.
Ali:
I spoke to the woman who works at reception.
Dodatak:
who works at reception
identifikuje konkretnu osobu.
Slično:
Give me the book on the table.
Ne bilo koju knjigu, već onu koja se nalazi na stolu.
The koristimo uz neke jedinstvene pojmove
Ako u kontekstu postoji samo jedan očigledan referent, često koristimo the.
Na primer:
the sun
the moon
the internet
the world
Na primer:
The sun is very bright today.
Ovde ne biramo jedno sunce među nekoliko mogućih sunaca u svakodnevnom kontekstu.
Šta je „nulti član“?
Nulti član znači da ispred imenice nema ni a/an ni the.
To se često događa kada govorimo o nečemu uopšteno.
Na primer:
Dogs are friendly animals.
Ne govorimo o određenim psima, već o psima kao kategoriji.
Books can be expensive.
Computers are useful.
Kod nebrojivih imenica takođe često koristimo nulti član kada govorimo o pojmu uopšte:
Water is essential.
Music helps me relax.
Information is important.
Dogs i the dogs ne znače isto
Uporedite:
Dogs need exercise.
Govori se o psima uopšte.
Ali:
The dogs in our garden are very noisy.
Govori se o konkretnoj grupi pasa – onima u našem dvorištu.
Isto:
Students often feel stressed before exams.
studenti uopšte.
The students in my class have an exam tomorrow.
određena grupa studenata.
Water i the water
I nebrojiva imenica može dobiti the kada govorimo o konkretnoj količini ili određenom slučaju.
Water is important for health.
Voda uopšte.
Ali:
The water in this bottle is warm.
Konkretna voda u konkretnoj flaši.
Zato pravilo nije:
„Uz nebrojive imenice nikada ne ide the.“
Pitanje je da li govorimo opšte ili o nečemu određenom.
Brojivost je veoma važna
Neke engleske imenice koje govorniku srpskog deluju kao da bi mogle biti brojive zapravo su standardno nebrojive.
Na primer:
information
advice
furniture
equipment
Zato ne kažemo:
an information
ili:
an advice.
Umesto toga:
some information
a piece of information
some advice
a piece of advice
Ali:
a suggestion
i:
an idea
jesu pravilni, jer su suggestion i idea brojive imenice.
A coffee ponekad jeste pravilno
Neke imenice mogu biti i brojive i nebrojive, zavisno od značenja.
Na primer:
I drink coffee every morning.
Ovde coffee označava napitak uopšte.
Ali u kafiću:
Can I have a coffee?
znači otprilike jednu šolju ili porciju kafe.
Slično se ponašaju i neke druge imenice kada se misli na porciju, vrstu ili pojedinačan primer.
The uz superlative
Uz superlativ veoma često koristimo the.
the best
the biggest
the most interesting
Na primer:
This is the best restaurant in town.
She’s the youngest person in the team.
Razlog je logičan: superlativ obično identifikuje jednu određenu osobu ili stvar unutar grupe.
The uz redne brojeve
Često kažemo:
the first day
the second chapter
the third time
Na primer:
This is the first time I’ve visited London.
Ponovo govorimo o jasno određenom mestu u nizu.
School i the school pokazuju važnu razliku
Uporedite:
My children go to school every day.
Ovde school označava školovanje kao uobičajenu funkciju institucije.
Ali:
I went to the school to speak to the teacher.
Ovde govorimo o konkretnoj školskoj zgradi.
Slično možemo videti kod nekih drugih ustaljenih izraza, pa član nije uvek samo pitanje fizičkog mesta već i načina na koji govornik posmatra to mesto.
Home obično ne traži član u izrazima kao go home
Kažemo:
I’m going home.
ne:
I’m going to the home.
u uobičajenom značenju „idem kući“.
Takođe:
I’m at home.
Ovakve česte izraze korisno je učiti kao celinu, umesto pokušavati da svaki put izvedete član iz opšteg pravila.
Imena ljudi i gradova uglavnom nemaju član
Obično kažemo:
John lives in London.
Maria is from Spain.
We’re travelling to Paris.
Ne koristimo:
the John
ili:
the London
u njihovom običnom značenju.
Većina država nema the, ali postoje važni izuzeci
Kažemo:
Serbia
France
Germany
Italy
Ali:
the United Kingdom
the United States
the Netherlands
Kod naziva država zato je korisno zapamtiti celu formu zajedno sa članom kada je potreban.
Reke, mora i okeani često koriste the
Na primer:
the Danube
the Thames
the Mediterranean
the Atlantic
Ali pojedinačne planine obično stoje bez člana:
Mount Everest.
Planinski venci često imaju the:
the Alps.
Ovo je oblast u kojoj postoje ustaljeni obrasci i korisnije je učiti nazive u prirodnim frazama nego pamtiti samo apstraktno pravilo.
Meals često nemaju član
U opštem smislu kažemo:
We had breakfast at seven.
Lunch is ready.
What did you have for dinner?
Ali kada je obrok određen dodatnim opisom, član se može pojaviti:
The dinner we had last night was excellent.
Dakle, opet je važno da li govorimo o pojmu kao rutini ili o konkretnom događaju.
Najčešća greška: potpuno izostavljanje članova
Pošto srpski nema članove, učenik može formirati:
I bought new phone yesterday.
Pravilno:
I bought a new phone yesterday.
Zatim:
The phone was quite expensive.
Ili:
She is doctor.
Pravilno:
She is a doctor.
Ovakve greške nisu problem poznavanja reči već navike da se kod brojive imenice u jednini proveri da li joj je potreban član ili drugi određivač.
Druga česta greška: the ispred svega
Kada učenik shvati da često zaboravlja članove, može početi da ubacuje the gotovo svuda.
Na primer:
The people need the water.
Ako govorimo uopšteno, prirodnije je:
People need water.
Ali:
The people in this village need the water from that well.
sada može imati smisla jer su i ljudi i voda konkretno određeni.
Tri pitanja koja pomažu pri izboru člana
Kada niste sigurni, proverite sledeće.
1. Da li je imenica brojiva i u jednini?
Ako jeste, najčešće joj je potreban a/an, the ili neki drugi određivač.
2. Da li sagovornik zna tačno na šta mislim?
Ako može da identifikuje osobu ili stvar, the je često dobar izbor.
3. Da li govorim o celoj kategoriji?
Kod množine i nebrojivih imenica tada često koristimo nulti član.
Kratka vežba
Dopunite sa a, an, the ili bez člana.
1. I bought ___ new computer yesterday.
2. ___ computer is already having problems.
3. My sister is ___ architect.
4. ___ water is essential for life.
5. Can you pass me ___ water on the table?
6. ___ dogs are popular pets.
7. ___ dogs next door bark every night.
8. We visited ___ United Kingdom last year.
9. He goes to ___ school every weekday.
10. I went to ___ school to collect my daughter.
Odgovori:
1. a
2. the
3. an
4. bez člana
5. the
6. bez člana
7. the
8. the
9. bez člana
10. the
Kako najbolje vežbati članove?
Nemojte zapisivati samo imenicu.
Umesto:
problem
zabeležite nekoliko različitih primera:
I have a problem.
The problem we discussed yesterday…
Problems like this are common.
Tako ista imenica pokazuje tri različita načina upotrebe.
Isto možete uraditi sa:
a book
the book on my desk
books are expensive
Na taj način član učite zajedno sa značenjem koje ima u stvarnoj rečenici.
Zaključak
Engleski članovi a, an i the postaju mnogo razumljiviji kada ih ne pokušavate prevoditi direktno na srpski.
A/an najčešće uvode jedan neodređeni primer brojive imenice:
I saw a dog.
The pokazuje da je referenca određena ili prepoznatljiva:
The dog was very friendly.
Nulti član često koristimo kada govorimo o množini ili nebrojivom pojmu uopšte:
Dogs are friendly.
Water is important.
Posebno obratite pažnju na brojivost imenica, zanimanja, razliku između opšteg i konkretnog značenja i česte ustaljene izraze.
Umesto pokušaja da zapamtite stotine izolovanih izuzetaka, posmatrajte član kao informaciju koju govornik daje sagovorniku: da li govorimo o nečemu novom, poznatom ili o pojmu uopšte.
Više vodiča za engleski i druge jezike pronađite u kategoriji Specifični jezici i gramatičke teme.
